Âbidin Paşa Torunu Râsih Nuri İleri’den Birkaç Hatıra

Âbidin Paşa Torunu Râsih Nuri İleri’den Birkaç Hatıra Kasîde-i Bürde ve Mesnevî şârihi Âbidin Paşa’nın torunu olan Râsih Nuri İleri, toplumda âilesi ve görüşleri nedeniyle tanınmış, bilinmiştir. En bilinen ve dikkat çeken yönü Kasîde-i Bürde ve Mesnevî şârihi Âbidin Paşa’nın torunu ve Türkiye Komünist Partisi kurucusu olmasıdır. Köklü bir âileden geliyor olması yanında Ressam Âbidin Dino ve ünlü mimar Vedat Tek ile akrabalıkları da her zaman ön planda olmuştur. Hüsn-i Hat, zengin kütüphane ve resim tablolarından oluşan koleksiyonu yanında arşivi de dikkat çekici zenginliktedir. Bu zengin arşivi yanında, belleğindeki hatıralar hiç şüphesiz onu yakın tarih konusunda önemli kılmaktaydı. Geniş aile çevresi yanında ilişkide olduğu birçok insan yakın tarih açısından önem arz etmekteydi. Bahsi geçtiğinde, herhangi bir konu hakkında bir belge, fotoğraf sunması yanında hâfızasındaki doyurucu bilgiler, onu dikkatle dinlememizi sağlıyordu. Hâfızasının berraklığı ve kuvveti hayret verici derecede idi. Sanattan siyasete, birçok insanla akraba ve dostluğu olması, elde ettiklerini bir koleksiyonda bir araya getirmesi neticesi çok büyük bir birikime dönüşmüştü. Bu birikimi gerektiğinde cömertçe insanlara açması ise onun en önemli özelliği idi. Mehmed Âkif Ersoy’dan Rikkat Kunt’a kadar birçok insanla ilgili arşiv malzemesine sahipti. Kütüphanesi yanında özellikle koleksiyonunda Âbidin Dino resimleri de epey fazla sayıda idi. Oldukça zengin kütüphanesinde ilk meclis zabıtlarını gururla gösterirdi. Geniş apartman dairesinin bütün duvarları lebâleb kitap doluydu. Hattat Mustafa Râkım Efendi imzalı zerendûd bir levha ile ilgili benimle görüşmek istemesiyle başlayan tanışıklığımız vefatına kadar devam etti. Evinde gerçekleştirdiğimiz sohbette onun hatıralarını dinlemek onun renkli kişiliğini tanımamıza vesile olmuştur. Anahtar Kelimeler: Âbidin Paşa, Hüsn-i Hat, Koleksiyon, Âbidin Dino, Arşiv.