AĞLAYAN GELİN (Fritillaria İmperialis)

Türk kültür tarihinin çınarı olarak kabul edilen Ord. Prof. Dr. Süheyl Ünver (1898-1986), hekimliğinin yanı sıra sanat ve sanat tarihçiliğine uzanan çok katmanlı bir kimliğe sahip olmuştur. Süheyl Hoca, Osmanlı sanat mirasının 20. yüzyıla taşınmasında bir köprü vazifesi görmesinin yanı sıra geçmişin ihtişamlı sanatlarını yeniden canlandırmış ve bu alanlara adeta can suyu olmuştur. Onun sanat hayatındaki temel hedef; kaybolanın kaydedilmesi, unutulanın hatırlanması ve hatırlatılması üzerine inşa edilen bir medeniyet seferberliğinin sürdürülmesidir. Hocanın izinde başlanan sanat hayatı sayesinde, kendisiyle gerçekleştirilen uzun fakat son derece keyifli kültür yolculukları aracılığıyla sanatın ruhunu aktarma bilinci kazanılmıştır. Çeşitli sanatsal faaliyetlerde, kendisi ve değerli kerimesi Gülbün Mesara ile çalışma imkânı bulunması da daima bir şeref vesilesi olarak görülmüştür. Medeniyetimize özgü sanatların izinin sürülmesinde, İstanbul’un tarih ve güzelliklerinin keşfedildiği; yoğun fakat yorucu olmayan bir kültür temposunda birlikte yürütülen çalışmalar, hayatın en müstesna anlarını teşkil etmiştir. Zaman zaman kültürümüze ait eserler üzerinde gerçekleştirilen araştırmalar arasında mezar taşlarına yönelik çalışmalar da önemli bir yer tutmuştur. 1972 yılında mezar taşları üzerine yürütülen incelemeler sırasında, Atik Ali Paşa Camii haziresindeki taşlar üzerinde bulunan çeşitli örnekler tespit edilirken genç bir kıza ait mezar taşı dikkat çekmiştir. Söz konusu mezar taşında yer alan zarif çiçek buketi, yapılan botanik literatürü incelemeleri sonucunda Ağlayan Gelin (Fritillaria imperialis) olarak belirlenmiştir. Gerçekleştirilen kapsamlı incelemeler ile bu motifin tezyinat literatürüne kazandırılması, konuya ilişkin yeni bilgilerin ortaya çıkarılması ve söz konusu bilgilerin sanat alanında değerlendirilmesi amaçlanmıştır. Bu makale aracılığıyla motife dair değerli yeni eserlerin literatüre kazandırılacağı ümit edilmektedir.